ชุดการสอนชุดที่ 1 - 5

posted on 02 Aug 2011 19:57 by krusurang
ชุดที่ 1  เรื่องความสำคัญของพืช

ใบความรู้ 

ความสำคัญของพืช 

 

            พืช  มีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์มาก  เนื่องจากพืชเป็นแหล่งปัจจัย 4 ที่จำเป็นสำหรับการดำรงชีวิตของมนุษย์  ซึ่งได้แก่  อาหาร  ที่อยู่อาศัย  เครื่องนุ่งห่ม  และยารักษาโรค  นอกจากนี้  พืชยังเป็นพื้นฐานจำเป็นในการดำเนินกิจการเกี่ยวกับธุรกิจต่างๆของมนุษย์  เช่น  ด้านอุตสาหกรรม  บริการ  การท่องเที่ยว  ภาครัฐและเอกชนซึ่งล้วนแล้วแต่ต้องการความมั่นคงทางด้านอาหารที่ได้มาจากพืชเป็นส่วนใหญ่

            เพื่อให้เห็นถึงความสำคัญของพืชชัดเจนขึ้น  ดังนั้น  เนื้อหาสาระในใบความรู้ฉบับนี้  นักเรียนจะได้ศึกษาเกี่ยวกับการเกษตรเบื้องต้นได้แก่  ความสำคัญของพืช  พืชไร่  พืชสวน  ป่าไม้  และความสำคัญของพืชเศรษฐกิจในท้องถิ่นนวมินท์สงขลา

ความหมายของการเกษตร

การเกษตรแปลมาจากคำว่าAgriculture  (Agriหมายถึง ทุ่งหรือดิน ,  Cultureหมายถึง การปลูกหรือปฏิบัติ)ซึ่งหมายถึงการปฏิบัติเกี่ยวกับที่ดินเพื่อให้เกิดการผลิตหรือการใช้พื้นที่เพื่อให้เกิดผลผลิตขึ้นมานั่นเอง

และเมื่อนำไปใช้ในทางวิชาการก็ได้ขยายความออกไปอีกว่าการเกษตรคือการใช้ศิลปะและวิทยาศาสตร์ในการปฏิบัติกับที่ดินเพื่อให้เกิดการผลิตวิชาการเกษตรจัดเป็นวิทยาศาสตร์ประยุกต์ (Applied  Science)  ซึ่งเป็นวิทยาศาสตร์ที่กล่าวถึงการนำเอาความรู้ทางวิทยาศาสตร์ไปใช้ในกิจการต่างๆในชีวิตประจำวัน ในอุตสาหกรรมหรือนำไปใช้เพื่อเป็นประโยชน์ต่อมนุษย์

เกษตรกรรม (Cultural  Practice)หมายถึง วิธีการทำการเกษตรอาจหมายถึง วิธีการปลูกพืชมีชื่อเฉพาะว่ากสิกรรม วิธีการเลี้ยงสัตว์บกหรือวิธีการเลี้ยงสัตว์น้ำก็ได้

เกษตรกรรม แบ่งออกได้เป็น 4  สาขา คือ

1.  กสิกรรมหมายถึงการปลูกพืชเพียงอย่างเดียว

2.  ปศุสัตว์ หมายถึงการเลี้ยงสัตว์บก

3.  การประมง หมายถึง การเลี้ยงสัตว์น้ำและการจับสัตว์น้ำ

4.  ป่าไม้ หมายถึงการนำผลผลิตจากป่ามาใช้ให้เป็นประโยชน์

เกษตรกรหมายถึง ผู้ที่ทำการเกษตรทั้งหมดไม่ว่าจะเป็นชาวนา ชาวไร่ชาวสวน ชาวประมงป่าไม้ หรือเลี้ยงสัตว์

 

 

 

กสิกรหมายถึงผู้ที่ทำการปลูกพืชเพียงอย่างเดียว ซึ่งจะไม่รวมถึงการเลี้ยงสัตว์การทำประมงและการทำป่าไม้เช่น ชาวไร่ ชาวนา ชาวสวน เป็นต้น 

 

 

 

 

อาชีพเกษตรกรรม

            อาชีพเกษตรกรรมหรืออาชีพเกษตร  หมายถึง  การผลิตพืชหรือสัตว์เป็นอาชีพเพื่อสร้างรายได้ให้แก่ตนเองและครอบครัว  ผู้ที่ประกอบอาชีพนี้เรียกว่า  เกษตรกร 

            อาชีพเกษตร  จึงเป็นอาชีพที่เกี่ยวข้องกับสิ่งมีชีวิตทั้งพืชและสัตว์  ดังนั้น  ผู้ที่จะประกอบอาชีพนี้จึงต้องมีคุณลักษณะที่สำคัญคือ  ขยัน  อดทน  รับผิดชอบ  และตรงต่อเวลา  เพราะหากขาดคุณสมบัติดังกล่าวแล้ว  เป็นการยากยิ่งที่จะประสบผลสำเร็จในอาชีพนี้  เนื่องจากทั้งพืชและสัตว์เป็นสิ่งมีชีวิต  จึงมีความเสี่ยงมากในการเพาะปลูกเลี้ยงดูให้มีชีวิตรอด  เจริญเติบโต  และให้ผลผลิตตามที่เราต้องการ

ความสำคัญของอาชีพเกษตร 

            อาชีพเกษตรกรรม  เป็นอาชีพที่มีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ทุกคน  ตลอดจนมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจของประเทศเป็นอย่างมาก  โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศไทยซึ่งได้ชื่อว่าเป็นประเทศเกษตรกรรม  และเป็นอู่ข้าวอู่น้ำของเอเชียประกอบกับภายในปี  2558  เป็นปีที่ประกาศให้อาเซียนรวมตัวเป็นชุมชนหรือประชาคมเดียวกัน  เรียกว่า  ประชาคมอาเซียน (Asean  Community)  ประเทศต่างๆในกลุ่มอาเซียนจะต้องรวมตัวกันทางเศรษฐกิจและการอำนวยความสะดวกในการค้าขายระหว่างกันอย่างเสรี  กลุ่มสินค้าสำคัญที่จะเกิดการรวมกลุ่มคือ  สินค้าเกษตร  ผลิตภัณฑ์ไม้  ผลิตภัณฑ์ยาง  สิ่งทอ  ฯลฯ  ดังนั้น  จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่นักเรียนควรมีความรู้เกี่ยวกับความสำคัญของการเกษตร  เพื่อเป็นข้อมูลเตรียมความพร้อมของการเข้าสู่ประชาคมอาเซียนและการประกอบอาชีพในอนาคต  ดังนี้

1.  เป็นแหล่งกำเนิดปัจจัยสี่

อาชีพเกษตรกรรมเป็นแหล่งผลิตปัจจัยสี่  อันเป็นปัจจัยพื้นฐานในการดำรงชีวิตให้แก่มนุษย์  เพราะทั้งอาหาร  เสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่ม  ที่อยู่อาศัย  และยาป้องกันรักษาโรค  ล้วนได้มาจากผลผลิตทางการเกษตรทั้งสิ้น

 

 

 

2.  สร้างรายได้ให้แก่ประเทศไทย

ประเทศไทยมีพื้นที่ทั้งสิ้น  320.7  ล้านไร่  เป็นพื้นที่ถือครองทางการเกษตรประมาณ  147  ล้านไร่  ซึ่งแบ่งออกเป็นพื้นที่ในการทำนาข้าว  ประมาณร้อยละ  50  ปลูกพืชไร่  ร้อยละ  24  ปลูกไม้ผลและไม้ยืนต้น  ร้อยละ  13  ส่วนที่เหลือร้อยละ  13  เป็นที่ทำสวนผัก  ไม้ดอกไม้ประดับ  และทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์  ด้วยเหตุนี้รายได้หลักของประเทศส่วนใหญ่จึงมาจากสินค้าเกษตร  ทั้งพืชไร่  พืชสวน  การเลี้ยงสัตว์  และการประมง  โดยประเทศไทยได้ส่งออกสินค้าเกษตรไปทั่วโลก  ทั้งยุโรป  อเมริกา  ออสเตรเลีย  แอฟริกา  และประเทศต่างๆในแถบเอเชียด้วยกัน  เช่น  ญี่ปุ่น  เกาหลี  จีน  มาเลเซีย  ซึ่งในแต่ละปีนำรายได้เข้าสู่ประเทศนับแสนล้านบาท  ผลผลิตทางการเกษตรที่เป็นสินค้าออกที่สำคัญ  คือ  ข้าว  มันสำปะหลัง  ข้าวโพด  ถั่วเหลือง  ยางพารา  ไม้ดอก  ปลาสวยงาม  สัตว์ปีก  ผลไม้  ปศุสัตว์  ตลอดจนผลิตภัณฑ์แปรรูปจำพวกน้ำตาลและอาหารสำเร็จรูป

 

 

 

 

 

 

 

ข้าว

sarut-homesite.net

ปศุสัตว์

kanchanapisek.or.th

 

 

 

 

 


3.  ช่วยรักษาความสมดุลทางธรรมชาติ

ดังได้กล่าวแล้วว่า  อาชีพการเกษตรเป็นกิจกรรมที่เกี่ยวกับการปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์  ดังนั้น  พืชและสัตว์ที่เกิดขึ้นจากกิจกรรมทางการเกษตร  จะช่วยเสริมและสร้างความสมดุลทางธรรมชาติที่สูญเสียไป  ทั้งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและจากการกระทำของมนุษย์  กิจกรรมดังกล่าว  ได้แก่  การปลูกสวนป่าทดแทนในพื้นที่ป่าเสื่อมโทรม  การปลูกไม้ผลตามโครงการป่ารักษ์น้ำ  การปลูกป่าเฉลิมพระเกียรติ  การปลูกยางพารา  ปาล์มน้ำมัน  รวมทั้งไม้ยืนต้น  พืชผัก  และไม้ดอกไม้ประดับอื่นๆ  ตลอดจนการเลี้ยงสัตว์  ทั้งสัตว์บก  สัตว์น้ำ  สัตว์ครึ่งน้ำครึ่งบก  สัตว์ปีก  แมลง  เป็นต้น

 

การปลูกป่าเฉลิมพระเกียรติ

science.yru.ac.th

 

 

4.  ช่วยเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างประเทศ

เนื่องจากผลผลิตทางการเกษตรเป็นสินค้าออกที่สำคัญของไทย    ดังนั้น    เราจึงมีประเทศคู่ค้าจำนวนมากในทุกทวีปทั่วโลก  การติดต่อซื้อขายสินค้าเกษตรทั้งในระดับบุคคลและระดับรัฐบาล  ย่อมก่อให้เกิดความเข้าใจและมีมิตรไมตรีต่อกัน  ซึ่งจะเป็นจุดเริ่มต้นของการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมซึ่งกันและกัน   ทั้งด้านภาษา  การศึกษา  อาชีพ  และเทคโนโลยีต่างๆที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาประเทศในทุกๆด้าน

ความสำคัญของพืช

            พืช(Plant)  หมายถึง  พันธุ์ไม้ทุกชนิดที่สามารถดูดซึมธาตุอาหาร  น้ำ  และอากาศจากแหล่งต่างๆไปใช้ประโยชน์   เพื่อการเจริญเติบโต  สร้างผลผลิตสำหรับแพร่พันธุ์หรือขยายพันธุ์ให้สามารถดำรงพันธุ์อยู่ได้

พืชที่มีความสำคัญทางการเกษตรทั้งหมด  ได้รับการปรับปรุงพันธุ์และพัฒนาสายพันธุ์มาจากพืชป่า  และเกือบทั้งหมดเป็นพืชชั้นสูงที่มีสีเขียว  มีโครงสร้างสมบูรณ์คือ  มีราก  ลำต้น ใบ  ดอก  ผล  และเมล็ด  สำหรับพืชชั้นต่ำเป็นพืชที่มีโครงสร้างไม่สมบูรณ์  บางชนิดมีบทบาทต่ออาชีพเกษตร  ได้แก่  เฟิร์น  และสาหร่าย   ส่วนเห็ดชนิดต่างๆที่นำมาเพาะเลี้ยงโดยทั่วไป  เช่น  เห็ดฟาง  เห็ดนางรม  เห็ดหูหนู  เห็ดเป๋าฮื้อ  ฯลฯ  เป็นฟังไจ (Fungi)         ซึ่งเป็นจุลินทรีย์ชนิดหนึ่งที่มีลักษณะคล้ายพืชมาก  เช่น  ราขนมปัง  ยีส  ราเขียว  ราดำ  ฯลฯ

 

 

สาหร่าย

charkarn.com

เห็ดฟาง

panupon22.ob.tc

 


                                                                                   

 

 

            พืชพรรณทุกชนิด  ทั้งที่งอกขึ้นเองตามธรรมชาติ  หรือเกิดจากการเพาะปลูก  ล้วนต่างมีความสำคัญต่อการดำรงชีพของสิ่งมีชีวิตอื่นทั้งสิ้น  ไม่ว่าสิ่งมีชีวิตนั้นจะเป็นมนุษย์  สัตว์  หรือจุลินทรีย์  จึงสามารถจำแนกความสำคัญของพืชออกได้ดังนี้

            1.  พืชเป็นแหล่งกำเนิดพลังงาน

                        พืชเป็นแหล่งพลังงานแรกของห่วงโซ่พลังงาน  เพราะพืชใช้พลังงานจากดวงอาทิตย์มาสร้างความเจริญเติบโตและสร้างผลผลิต  เพื่อใช้เป็นอาหารของมนุษย์และสัตว์  นอกจากนั้น    พืชที่ตายแล้วยังนำมาใช้ทำฟืนและเผาถ่านเป็นพลังงานเชื้อเพลิง    รวมไปถึงซากดึกดำบรรพ์ของพืชที่เราขุดเจาะมาใช้งาน  คือ  น้ำมันดิบหรือปิโตรเลียม (Petroleum)  และถ่านหิน  ซึ่งเป็นพลังงานเชื้อเพลิงที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการนำมาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันและการพัฒนาประเทศในด้านต่างๆ  สำหรับน้ำมันดิบ  เมื่อนำมากลั่นและผ่านโรงแยกก๊าซจะได้ก๊าซมีเทน  บิวเทน  และโพรเพน  ส่วนที่เป็นน้ำมันจะได้น้ำมันเบนซิน  น้ำมันก๊าด  น้ำมันดีเซล  และน้ำมันเตา

 

 

อ่าวไทย  เป็นแหล่งน้ำมันปิโตรเลียมที่สำคัญของไทย

kasetcity.com

 

 

 

 


ถ่านหินลิกไนท์นำมาใช้ผลิตกระแสไฟฟ้า

thaigoodview.com

 

            2.  พืชเป็นแหล่งผลิตออกซิเจน

                        กระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงของพืชจะปล่อยก๊าซออกซิเจนออกมา  เป็นประโยชน์ต่อคนและสัตว์สำหรับใช้ในการหายใจ  รวมไปถึงจุลินทรีย์ต่างๆที่ใช้ก๊าซออกซิเจนเป็นพลังงานในการย่อยสลายอินทรีย์วัตถุซึ่งมีประโยชน์ต่อกระบวนการเทคโนโลยีชีวภาพ

            3.  พืชช่วยรักษาสมดุลของสภาพแวดล้อม

                        พืชนอกจากจะเป็นแหล่งผลิตอากาศบริสุทธิ์แล้ว  ร่มเงาและสีสันความสวยงามของพืชทำให้เกิดความสดชื่น   ร่มเย็น  ซึ่งมีผลต่อสุขภาพกายสุขภาพจิตอีกด้วย    นอกจากนั้นรากพืชยังช่วยดูดซึมน้ำเอาไว้  ซึ่งช่วยป้องกันอันตรายจากภาวะน้ำท่วมฉับพลัน  และป้องกันสภาพอากาศแปรปรวน  ทำให้ฝนตกตรงตามฤดูกาล  ลดปัญหาภาวะแห้งแล้งและขาดแคลนน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคและประกอบอาชีพเกษตรกรรม

 

 

ต้นไม้คายก๊าซออกซิเจนออกมา  ทำให้เราได้อากาศบริสุทธิ์ มีผลดีต่อสุขภาพ

ลดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ซึ่งเป็นตัวการให้เกิดภาวะเรือนกระจก

ทำให้เกิดภาวะโลกร้อน

oknation.net

 

 

 


            4.  พืชเป็นแนวกำบังลมตามธรรมชาติ

                        ลมพายุในฤดูกาลต่างๆที่พัดผ่านเข้ามาในแต่ละปีจะมีต้นไม้เป็นแนวป้องกันลดความแรงของกระแสลมที่อาจเป็นอันตรายต่อบ้านเรือน  ทรัพย์สิน  ตลอดจนพืชผลของเกษตรกร  โดยเฉพาะอย่างยิ่งป่าชายเลนมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับแหล่งที่อยู่อาศัยบริเวณชายฝั่งทะเล  พืชที่ควรนำมาปลูกเป็นพืชกำบังลม  ควรเป็นพืชลำต้นตรง  มีกิ่งก้านสาขาน้อย

 

การปลูกไผ่รวกเป็นแนวกำบังลม

rakbankerd.com

 

 

5.  พืชเป็นแหล่งสร้างอาชีพและรายได้

            จากการที่ประเทศไทยมีสภาพดินฟ้าอากาศเหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของพืชนานาชนิด  ทำให้ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเพาะปลูก  เช่น  ทำนาข้าว  ปลูกพืชผัก  ปลูกไม้ผล  ปลูกไม้ดอกไม้ประดับ  และพืชอื่นๆ  ซึ่งผลผลิตจากพืชเหล่านี้ช่วยสร้างรายได้แก่ตนเองและครอบครัว  ทำให้มีฐานะความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น  นอกจากนี้ยังก่อให้เกิดสาขาอาชีพอื่นตามมาอีกมาก  ทั้งอาชีพอุตสาหกรรมและธุรกิจการเกษตร  เช่น  การผลิตและจำหน่ายปุ๋ย  การผลิตและจำหน่ายสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืช  การผลิตและจำหน่ายวัสดุอุปกรณ์และเครื่องมือในการปลูกพืช  รวมไปถึงอุตสาหกรรมการแปรรูปและจำหน่ายผลผลิตพืช  เป็นต้น